Organische - Hgagro.nl

Organische

Functies van organische stof in de bodem

De volgende functies van organische stof kunnen worden onderscheiden: nutriëntenlevering en -retentie, activering van het bodemleven, positieve effecten op de bodemstructuur en het vochtvasthoudend vermogen.

Nutrientenlevering en -retentie

Bij de afbraak van de organische stof door het bodemleven komen nutriënten vrij in een voor het gewas opneembare vorm. Organische stof draagt daarmee in belangrijke mate bij aan de nutriëntenlevering. Organische stof draagt daarnaast bij aan de nutriëntenretentie doordat de humusdeeltjes een deel van het klei-humuscomplex of de CEC vormen. Op zandgronden wordt de CEC zelfs voor het overgrote deel gevormd door de CEC van organische stof. Het klei-humuscomplex of CEC is een maat voor het vermogen van de bodem om nutriënten vast te houden en gedurende het seizoen na te leveren.

Activering van het bodemleven

Het bodemleven omvat een brede diversiteit aan organismen. Een aantal groepen organismen voedt zich uitsluitend met dode organische stof. Deze groepen dienen op hun beurt weer als voedsel voor de overige groepen organismen in de bodem. Zo heerst er een dynamisch voedselweb in de bodem, gevoed door organische stof. Hierbij kan onderscheid worden gemaakt tussen macro-organismen (bv. mollen, wormen, kevers, emelten en duizendpoten) en micro-organismen (bv. bacteriën, schimmels, aaltjes en protozoa).

Effect op de bodemstructuur

Organische stof heeft een positief effect op bodemstructuur door het stimuleren van aggregaatvorming en -stabiliteit. Door de aanwezigheid van aggregaten en kruimels ontstaat een kruimelstructuur. Stabiele organische stof (humus) vormt een onderdeel van de kleinste micro-aggregaten die de basis vormen van een goede kruimelige bodemstructuur.

Op lichte gronden zorgen stabiele bodemaggregaten voor een vermindering van de gevoeligheid voor verslemping. In kleigronden zorgt de aanwezigheid van organische stof ervoor dat een te sterke kitting van de aggregaten (verdichting) wordt tegengegaan en dat de grond verkruimelbaar en goed bewerkbaar is.

Daarnaast stimuleert organische stof de activiteit van het bodemleven, dat een belangrijke functie heeft bij aggregaatvorming en stabiliteit op verschillende niveaus. Bij de afbraak van organische stof door het bodemleven (vooral schimmels en bacteriën) worden er slijmstoffen uitgescheiden die bodemdeeltjes en micro-aggregaten aaneen kitten. Schimmeldraden spelen een grote rol bij de vorming en het in stand houden van bodemaggregaten en kruimels. Kleine bodemdieren bevorderen de structuur door het graven van gangen en holletjes en het mengen van organische stof met de minerale bodemdeeltjes. Regenwormen brengen organische stof naar diepere bodemlagen, waardoor er profielopbouw plaatsvindt.

Vochtvasthoudend vermogen

Vooral op zandgronden levert organische stof een belangrijke bijdrage aan het vochtvasthoudend vermogen. Door de aanwezigheid van aggregaten en kruimels ontstaan tevens diverse poriën. Vooral de micro-poriën in de aggregaten dragen bij aan het vochtvasthoudend vermogen.